Helaethu’r rôl i feddygon teulu mewn gofal canser

Mae Dr Cliff Jones, Arweinydd Canser Cenedlaethol Meddygon Teulu ar gyfer Rhaglen Fframwaith ar gyfer Canser mewn Gofal Cynradd Macmillan yn amlinellu pam mae meddygon teulu’n ganolog er mwyn gweddnewid gwasanaethau canser yng Nghymru

 Cliff Jones - croppedMae natur canser yn newid. Dros y 30 mlynedd diwethaf rydym wedi gweld newidiadau arwyddocaol mewn triniaeth ganser a nawr mae mwy o bobl nag erioed yn goroesi canser.

Mae rhai’n cael eu gwella ond mae llawer yn parhau i fyw gydag effaith a chanlyniadau eu canser am flynyddoedd lawer wedyn.

Ers blynyddoedd mae’r pwyslais ar gyfer triniaeth ganser wedi bod ar glinigwyr mewn ysbytai sy’n arbenigo ar ddulliau technoleg uchel, ond nawr mae mwy a mwy o ganolbwyntio ar rôl gynyddol meddygon teulu a gofal arall yn y gymuned o ran darparu gwasanaethau gofal canser.

Yn ddiweddar ysgrifennodd Greg Rubin, Athro Practis Cyffredinol sy’n ymchwilio i ddiagnosis canser ym Mhrifysgol Durham, yn The Lancet am y canolbwynt cynyddol ar ofal cynradd wrth reoli canser. Mae’n edrych ar sut mae gofynion cyhoeddus a gwleidyddol yn rhoi mwy o bwyslais ar atal, diagnosis cynnar a phrofiad cleifion yn ystod eu triniaeth ac ar ei hôl. Hefyd, mae’n edrych ar pam mae bellach yn bryd ystyried helaethu rôl gofal cynradd a gofal yn y gymuned wrth reoli canser, rhywbeth sydd wedi’i ystyried yn ymylol i raddau helaeth hyd yma.

Mae geiriau’r Athro Rubin yn taro tant yn bendant i mi.

Rwy’n credu y bydd meddygon teulu a gweithwyr proffesiynol gofal iechyd eraill yn y gymuned yn chwarae rhan bwysig wrth weddnewid gwasanaethau canser yng Nghymru.  Rwy’n credu y gall meddygon teulu helpu i gau’r bwlch rhwng cyfraddau goroesi canser yng Nghymru ac yng ngweddill Ewrop ac i wneud yn siŵr fod y rhai sydd wedi’u heffeithio gan ganser yn gallu byw’n dda ar ôl i’w triniaeth yn yr ysbyty orffen.

Yn ogystal â’m prif waith fel meddyg teulu mewn practis yng Nghymoedd De Ddwyrain Cymru, yn ddiweddar rwyf wedi ymgymryd â rôl Arweinydd Canser Cenedlaethol Meddygon Teulu ar gyfer rhaglen waith newydd uchelgeisiol ar gyfer Cymru.  Mae rhaglen Fframwaith ar gyfer Canser mewn Gofal Cynradd Macmillan wedi’i sefydlu er mwyn cynorthwyo meddygon teulu ac eraill ym maes gofal cynradd a chymunedol i ddarparu’r gwasanaethau canser gorau i gleifion.

Bwriad y rhaglen yw helpu cleifion ar bob cam o’u taith.  O helpu meddygon teulu i gael diagnosis canser cynnar, yr holl ffordd i gefnogi meddygon teulu i allu darparu’r gwasanaethau gofal gorau ar ôl i gleifion orffen eu triniaeth acíwt yn yr ysbyty a dychwelyd i’w cymunedau eu hunain.

Hefyd mae’r rhaglen yn rhoi pwyslais cryf ar gynorthwyo meddygon teulu i wella profiad y claf, gan wneud yn siŵr bod y rhai sydd wedi’u heffeithio gan ganser yn cael eu trin gyda sensitifrwydd a thosturi a bod eu gofal yn mynd y tu hwnt i’r clinigol i roi sylw i’r pryderon cymdeithasol, ariannol, emosiynol, ymarferol a seicolegol.

Mae’r rhaglen yn recriwtio Meddygon Teulu i fod yn Arweinwyr a Hwyluswyr Canser i mewn i saith Bwrdd Iechyd Cymru a hefyd i Ymddiriedolaeth GIG Felindre.  Bydd gweithwyr proffesiynol gofal iechyd Cynradd a Chymunedol eraill yn ymuno â’r tîm i ffurfio ‘Cymuned o Ymarfer a Dylanwad’ i arwain y rhaglen neu’r gwaith yma.

Rwy’n gyffrous ynghylch yr hyn y gallwn ei gyflawni ar gyfer gwasanaethau canser yng Nghymru dros yr ychydig flynyddoedd nesaf.  Pe hoffech chi gael gwybod rhagor edrychwch ar ein tudalennau gwe neu cysylltwch ag unrhyw un ohonom o Dîm y Rhaglen.

Gallwch ddilyn Dr Cliff Jones ar Twitter @CliffJonesGP

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s