Category Archives: Uncategorized

Thomas, chemo and me…

thomas-chemo-and-meWhen Becky Thomas tweeted that her cat Thomas had helped her through her chemotherapy treatment on #worldcatday, we needed to find out more. Here, Becky, who was diagnosed with colerectal cancer with metastatic spread to her liver in 2015, tells how a black and white cat called Thomas has helped her through difficult times:

You said that Thomas had helped you through “some tough chemo sessions”?  How did he help you?

During my chemo my friends and family had developed a rota so that I would have someone with me most of the time! most of my friends work shifts and so it wasn’t always possible for someone to be with me and that’s when Thomas stepped in!

He wouldn’t go outside and was always ‘cwtched’ up to me. His fur is soft and comforting like a teddy bear and his body heat would replace the need for a hot water bottle which helped ease the discomfort of the neuropathy in my hands and feet.

What did spending time with Thomas give you that spending time with people didn’t?

I love my family and friends they have been so amazing through this whole journey, but my time spent with Thomas was peaceful and quiet. No ‘drink this’ ‘eat that’ ‘don’t do that’, I know they cared and they felt like they were helping. His purring just mesmerised me it soothed me and helped me to relax. Both of us content in each other’s company

thomas and his smart new dickie bow

Because of your cancer you had to undergo surgery and sometimes it was painful to have Thomas on you. Do you think he began to reaslise that he had to act differently while you healed, or did he have to be reminded?

Thomas is such a loving cat and sometimes he just can’t get close enough to you! So he would need constant reminding that he couldn’t lay on my stomach but he would quickly find another little part of me where he could curl up.

Does Thomas behave any differently towards you now?

I guess he does, I am the only one he will allow to pick him up to cuddle him. He rests his paws on my shoulder and I nurse him like a baby!!

Thomas found you didn’t he? Tell us how he come into your life?

Before Thomas we had a cat called LuLu. She was a grumpy old cat and wasn’t really a people person, but we loved her all the same. One day Thomas appeared in our back garden. He looked cared for and so we just though he was a local passing through.

Over the weeks he would be spotted in the garden more frequently but would often be chased away by LuLu! We started to leave little titbits for him as he would stare through the backdoor watching LuLu eating and he looked a bit lost. LuLu was old and frail and day by day was fading, sadly we had to take LuLu to the vets to be put  to sleep.

Thomas was still paying us regular visits and eventually we decided we would take him in! He is such a character and has a wonderful way of letting us know what he wants/needs, for example if he wants to go out he will jump up in front of the TV and sit there until one of us gets up and then he leads us to the back door! Im certain he talks to us too!!

And the tough one… in three words… what did Thomas mean to you / give you when you were undergoing your treatments for cancer?



Thomas, chemo a fi…

thomas-chemo-and-me-welshPan wnaeth Becky Thomas drydar bod ei chath Thomas wedi ei helpu drwy ei thriniaeth chemotherapi ar #ddiwrnodcathodybyd, roedd angen canfod mwy. Yma, mae Becky, gafodd ddiagnosis o ganser y colon a’r rhefr gyda lledaeniad metastatig i’w iau yn 2015, yn dweud sut mae cath ddu a gwyn o’r enw Thomas wedi ei helpu drwy gyfnodau anodd:

Dywedasoch fod Thomas wedi eich helpu trwy “sesiynau chemo anodd” Sut gwnaeth Thomas eich helpu chi?

Yn ystod fy nhriniaeth chemo, datblygodd fy ffrindiau a’m teulu rota er mwyn sicrhau bod rhywun gyda fi y rhan fwyaf o’r amser! Mae’r rhan fwyaf o fy ffrindiau’n gweithio sifftiau ac felly nid oedd bob amser yn bosibl i rywun fod gyda mi a dyna’r adegau yr oedd Thomas yn camu i mewn! Ni fyddai’n mynd allan ac roedd bob amser yn ‘cwtsho’ i fyny ataf. Mae ei ffwr mor feddal a chysurus fel tedi bêr a byddai gwres ei gorff yn dileu’r angen am botel dŵr poeth oedd yn helpu i leddfu anesmwythdra’r niwropathi yn fy nwylo a’m traed.

Beth roddodd treulio cymaint o amser gyda Thomas i chi nad yw treulio amser gyda phobl yn gallu ei wneud?

Rwy’n caru fy ffrindiau ac maent wedi bod yn anhygoel yn ystod y daith, ond roedd fy amser gyda Thomas yn heddychlon ac yn dawel. Dim ‘yfa hwn’ ‘bwyta hwn’ ‘paid gwneud hynna’, rwy’n gwybod eu bod yn poeni ac yn teimlo eu bod yn helpu. Roedd ei ganu grwndi’n fy swyno ac yn fy esmwytho ac yn fy helpu i ymlacio. Mae’r ddau ohonom yn hapus yng nghwmni’n gilydd

thomas and his smart new dickie bow

Oherwydd eich canser roedd yn rhaid i chi gael llawdriniaeth ac weithiau roedd yn boenus cael Thomas yn gorwedd arnoch. Ydych chi’n credu iddo sylweddoli bod yn rhaid iddo ymddwyn yn wahanol tra’ch bod yn gwella, neu a oedd rhaid ei atgoffa? Mae Thomas yn gath mor gariadus ac weithiau mae eisiau bod mor agos â phosibl atoch! Felly byddai angen ei atgoffa’n barhaus nad oedd yn gallu gorwedd ar fy stumog ond byddai’n dod o hyd i ran arall ohonof lle gallai orwedd yn gyflym iawn.

A yw Thomas yn ymddwyn yn wahanol tuag atoch chi nawr?

Mae’n siŵr ei fod, fi yw’r unig berson all ei godi a’i gwtsho. Mae’n gorffwys ei bawennau ar fy ysgwydd ac rwy’n ei nyrsio fel babi!!

Thomas wnaeth ddod o hyd i chi? Dywedwch sut y daeth i mewn i’ch bywyd?

Cyn Thomas roedd gennym gath o’r enw LuLu. Roedd yn hen gath sarrug ac nid oedd yn hoffi pobl, ond roeddem yn ei charu’r un peth. Un diwrnod, ymddangosodd Thomas yn ein gardd gefn. Roedd yn edrych fel petai wedi cael gofal felly roeddem yn credu mai pasio heibio ydoedd.

Dros yr wythnosau byddai’n cael ei weld yn yr ardd yn amlach ond byddai LuLu’n aml yn ei erlid! Fe wnaethom ddechrau gadael darnau o fwyd iddo am y byddai’n syllu drwy’r drws cefn yn gwylio LuLu’n bwyta ac roedd yn edrych ar goll braidd. Roedd LuLu’n hen ac yn eiddil ac yn pylu’n ddyddiol. Tristwch mawr oedd gorfod mynd â LuLu at y milfeddyg i’w rhoi i gysgu.

Roedd Thomas yn dal i ymweld â ni yn rheolaidd ac yn y pen draw, fe wnaethom benderfynu y byddem yn rhoi cartref iddo! Mae’n gymaint o gymeriad ac mae ganddo ffordd wych o roi gwybod i ni beth yw ei anghenion, er enghraifft os yw eisiau mynd allan bydd yn neidio o flaen y teledu ac yn eistedd yno nes bod un ohonom yn codi ac yna mae’n ein harwain at y drws cefn! Rwy’n sicr ei fod yn siarad â ni hefyd!!

A’r cwestiwn anodd… mewn tri gair… beth oedd Thomas yn ei olygu i chi / ei roi i chi pan oeddech yn cael eich triniaethau am ganser?



Primary Care’s important role in cancer services

by Dr Clifford Jones, Macmillan National GP Lead Wales

I’m a GP, with a practice in Ebbw Vale and for the last few years I’ve been involved with initiatives that look at the role of primary care in cancer services.  Ten years ago not many people would consider primary care to play a major role to play in cancer services but the disease has changed.  Nowadays many people who are diagnosed with cancer are living with their disease as a long term condition and they need support out in their communities.

As well as providing long term support we also have a part to play in securing an early diagnosis for our patients and making sure they start their treatment plan as quickly as possible.  That’s how we can help save lives.

Cancer is changing, society is changing and the NHS is changing.  We are all aware of the increasing pressures facing the NHS and I’m reminded of the pressures on a daily basis – at my own practice, within my wider Health Board and by regular headlines in the media.

The media tell us we’re in crisis.  We agree, and we tell each other we’re in crisis.  Our patients worry because we’re in crisis.  But what do we mean and what are we going to do about it?

A crisis is a time of intense difficulty when important decisions need to be made.  If these decisions are not handled correctly the crisis can turn into a catastrophe.  Decisions we make now will have great and long lasting impacts.  Money is short so we need different tools to respond to our crisis situation.

dr cliff jones

Stoic philosophers believe that we become wiser by adversity.  During times of relative prosperity we get on with our work, we look after our patients, addressing problems as they arise, solving our issues, moving on.  When times are good we don’t choose to stop, take a good look and consider new ways of solving problems.  But when the pressure’s on and we have no choice, this is often the time of new ideas, innovation, collective momentum and an appetite for change.

I’ve been working with a team of GPs and Nurses on the Macmillan Framework for Cancer in Primary Care programme for the last 12 months.  During this time I’ve met many like minded colleagues from primary, secondary and tertiary care who all have the same goals in mind.  We want to make it very clear to all primary care professionals that they have an important role to play in delivering cancer services to the people of Wales.

We want to tackle those long established challenges of better integrating cancer services, and communication, between primary and secondary care.  It makes sense, it’s do-able and from what I’m seeing we’ve now got a very real opportunity to make it happen.

We’re also backed up by policy.  The Cancer Delivery Plan for Wales 2016 to 2020 talks about the importance of post treatment support and helping people to feel better supported once their acute treatment ends.  It recognises the important role of primary care to provide this support in the community and the importance of making sure that we all signpost our patients to the network of support that exists locally, whether it’s through our practice, from patient self-help groups or third sector support.

As part of the Macmillan Framework for Cancer in Primary Care we are starting to build a Framework of cancer resources for primary care.  The Framework will be available online to all primary care professionals and you can use it in whatever way you find useful for you and your practice.  Its content will be assessed and evaluated by an expert panel but we will consistently ask you what you find useful and what you don’t.  Your feedback and input will help to shape the Framework in the long term.

The Framework will cover all aspects of cancer services and is designed to be a valuable go-to resource for any primary care professional who needs information, resources, advice or anything else to help them provide the best cancer service for their patient.  We will be working on it with you, taking your advice on what you find useful and what you don’t.  You’ll be able to engage through a variety of channels, from online through to arranging to meet up with one of the team.

The Framework will go live in the Autumn of this year.

Dr Clifford Jones

Rôl bwysig Gofal Sylfaenol mewn gwasanaethau canser

Rwy’n feddyg teulu mewn meddygfa yng Nglynebwy, ac ers ychydig flynyddoedd bellach rwyf wedi bod yn rhan o fentrau sy’n edrych ar rôl gofal sylfaenol mewn gwasanaethau canser.  Ddeng mlynedd yn ôl, ni fyddai llawer o bobl yn ystyried bod gofal sylfaenol yn chwarae rhan amlwg mewn gwasanaethau canser, ond mae’r afiechyd wedi newid. Heddiw, mae llawer o bobl sy’n cael diagnosis o ganser yn byw gyda’u hafiechyd fel cyflwr tymor hir, ac mae arnynt angen cefnogaeth yn eu cymunedau.

Yn ogystal â darparu cefnogaeth hirdymor, mae gennym hefyd ran i’w chwarae wrth sicrhau diagnosis cynnar i’n cleifion a gwneud yn siŵr eu bod yn dechrau ar eu cynllun triniaeth cyn gynted â phosibl. Dyna sut gallwn helpu i achub bywydau.

Mae canser yn newid, mae cymdeithas yn newid ac mae’r GIG yn newid. Rydym oll yn ymwybodol o’r pwysau cynyddol sy’n wynebu’r GIG, a chaf fy atgoffa o’r pwysau hynny yn ddyddiol – yn fy meddygfa fy hun, o fewn fy Mwrdd Iechyd yn ehangach a chan benawdau rheolaidd yn y cyfryngau.

Dywed y cyfryngau wrthym ei bod yn argyfwng arnom. Rydym yn cytuno, ac yn dweud wrth ein gilydd ei bod yn argyfwng arnom. Mae ein cleifion yn bryderus oherwydd ei bod yn argyfwng arnom. Ond beth ydym ni’n ei olygu wrth ddweud hyn, a beth ydym ni’n mynd i’w wneud i fynd i’r afael â’r sefyllfa?

Mae argyfwng yn gyfnod hynod o anodd, a bydd angen gwneud penderfyniadau pwysig. Os nad ymdrinnir â’r penderfyniadau hyn yn iawn, gall yr argyfwng droi’n drychineb. Bydd y penderfyniadau a wnawn yn awr yn cael effeithiau mawr, hirdymor. Mae arian yn brin felly mae arnom angen canfod ffyrdd gwahanol o ymateb i’n sefyllfa argyfyngus.

dr cliff jones

Mae athronwyr stoicaidd yn credu bod adfyd yn ein gwneud ni’n fwy doeth. Yn ystod cyfnodau cymharol ffyniannus byddwn yn parhau â’n gwaith, yn gofalu am ein cleifion, yn mynd i’r afael â materion pan fyddant yn codi, gan ddatrys ein problemau a symud ymlaen. Pan fydd pethau’n dda, fyddwn ni ddim yn dewis oedi, edrych o’n cwmpas ac ystyried ffyrdd newydd o ddatrys problemau. Ond pan fydd pwysau arnom, ac nad oes dewis gennym, dyma’n aml yr adeg ar gyfer syniadau newydd, arloesi, momentwm ar y cyd ac awydd i newid.

Rwyf wedi bod yn gweithio gyda thîm o feddygon teulu a nyrsys ar raglen Fframwaith Macmillan ar gyfer Canser mewn Gofal Sylfaenol dros y 12 mis diwethaf. Yn ystod y cyfnod hwn rwyf wedi cwrdd â llawer o gyd-weithwyr o’r un meddylfryd â mi ym maes gofal sylfaenol, eilaidd a thrydyddol, a’r un amcanion sydd gennym oll. Mae arnom eisiau ei gwneud hi’n hynod o glir i’r holl weithwyr proffesiynol ym maes gofal sylfaenol bod ganddynt rôl bwysig i’w chwarae wrth ddarparu gwasanaethau canser i bobl Cymru.

Mae arnom eisiau mynd i’r afael â heriau integreiddio gwasanaethau canser, a chyfathrebu, yn well rhwng gofal sylfaenol a gofal eilaidd – heriau sy’n bodoli ers tro byd. Mae’n gwneud synnwyr, mae’n bosibl ei gyflawni ac, o’r hyn a welaf ar hyn o bryd, mae gennym gyfle gwirioneddol yn awr i’w wireddu.

Mae gennym hefyd bolisi i’n cefnogi. Mae Cynllun Cyflawni ar gyfer Canser Cymru 2016 i 2020 yn sôn am bwysigrwydd cefnogaeth ar ôl triniaeth a helpu pobl i deimlo bod ganddynt fwy o gefnogaeth wedi i’w triniaeth acíwt ddod i ben. Mae’n cydnabod rôl bwysig gofal sylfaenol yn darparu’r gefnogaeth hon yn y gymuned a phwysigrwydd sicrhau ein bod oll yn cyfeirio ein cleifion at y rhwydwaith cymorth sydd ar gael yn lleol, boed hynny drwy ein meddygfeydd, drwy grwpiau hunangymorth i gleifion neu drwy gefnogaeth y trydydd sector.

Yn rhan o Fframwaith Macmillan ar gyfer Canser mewn Gofal Sylfaenol, rydym yn dechrau creu Fframwaith o adnoddau canser ar gyfer gofal sylfaenol. Bydd y Fframwaith ar gael ar-lein i’r holl weithwyr proffesiynol gofal sylfaenol a gallwch wneud pa ddefnydd bynnag ohono sy’n ddefnyddiol i chi a’ch meddygfa. Bydd ei gynnwys yn cael ei asesu a’i werthuso gan banel arbenigol ond byddwn yn gofyn ichi’n gyson beth sy’n ddefnyddiol ac nad ydyw o ddefnydd yn eich barn chi. Bydd eich adborth a’ch mewnbwn yn gymorth i lywio’r Fframwaith yn y tymor hir.

Bydd y Fframwaith yn cwmpasu pob agwedd ar wasanaethau canser ac fe’i cynlluniwyd i fod yn adnodd gwerthfawr y gall holl weithwyr proffesiynol maes gofal sylfaenol droi ato am wybodaeth, adnoddau, cyngor neu unrhyw beth arall i’w cynorthwyo i roi’r gwasanaeth canser gorau i’w cleifion. Byddwn yn gweithio arno gyda chi, gan ddilyn eich cyngor ar yr hyn sy’n ddefnyddiol yn eich barn chi, a’r hyn nad ydyw o ddefnydd. Gallwch ymwneud â’r broses drwy amrywiaeth o ddulliau, o gyswllt ar-lein hyd at drefnu cwrdd ag un o’r tîm.

Bydd y Fframwaith yn weithredol yn yr hydref eleni.

Dr Clifford Jones

Wales Cancer Patient Experience Survey

Susan Morris, Head of Services Wales

Susan Morris, Head of Services Wales

By Susan Morris, Head of Services (Wales)

When you’re unwell, the little things the people treating you do can mean a lot.

From the way you’re told about your illness to being told what to expect, these things all influence the way we feel about how we’ve been cared for.

Done well, they can make us feel valued, listened to and supported. When they aren’t done so well, they can make us feel anxious, ignored and shake our trust.

Last year, for the second time, Macmillan Wales ran the Wales Cancer Patient Experience Survey with the Welsh Government to help us to understand how people treated for cancer feel about their care.

The survey was posted to 11,000 people treated for cancer in Wales in 2015 to ask them for their views on all aspects of their cancer care.

I am delighted that 6,714 people (65%) gave their time to tell us about their care and that we are launching the results today.

What did people tell us?

Overall, people felt positive about their cancer care with 93 per cent rating their care as at least 7 out of 10 (on a scale of 0-10 where 10 = very good), which is excellent news.

97 per cent of people said they had all their treatment options explained to them, which is important in cancer care where there may be various treatments to choose from.

They told us that having a clinical nurse specialist had an overwhelmingly positive impact on their experience and were more positive on 73 out of 74 of the survey’s questions.

But people also told us that there are areas for improvement.

The Wales cancer plan says everyone should have their needs assessed and be offered a written care plan to help them address wider concerns such as finances, emotional support and support groups.

But less than a fifth (18%) of people surveyed said they had a written care plan.

The cancer plan also says every person diagnosed with cancer should be told how to access financial advice and support – yet fewer than half of people (48%) were offered this support.

The survey shows some brilliant examples of cancer care being delivered compassionately in a way that meets people with cancer’s needs.

But it also shows there is work to be done in key areas including the information people are given, their care plans and being taken seriously by their GP when they suspect they could have cancer.

What will Macmillan Wales do with the results?

We will look at the results to highlight areas that are working well which others could learn from and to campaign for improvements where needed.

We will work with the health boards to support them to develop new services and approaches to improve their cancer care.

We will provide learning and training opportunities for Macmillan professionals and staff working with people with cancer.

We will also be asking the public for your views on the results and cancer care throughout the summer at events such as the Royal Welsh Show and the National Eisteddfod.

I would like to thank every person who completed the survey – your experiences will help us to understand what is working well in cancer care in Wales and where things need to improve.

  • What is your experience of cancer care in Wales? Let us know and join the conversation on Twitter using the hashtag #wcpes17.

Sesiwn Holi ac Ateb gyda Paula Hall sydd yn Swyddog Gwybodaeth a Chymorth i Deuluoedd gyda Macmillan

Heddiw yw dechrau Wythnos y Gofalwyr felly fe wnaethom ofyn i Paula Hall, sydd yn Swyddog Gwybodaeth a Chymorth i Deuluoedd gyda Macmillan, i ddweud ychydig wrthym am ei swydd.  Mae Paula, sydd wedi ei lleoli ym Mhen-y-bont ar Ogwr, yn cynnig cymorth holistaidd i bobl a theuluoedd sydd wedi eu heffeithio gan ganser a salwch arall sy’n cyfyngu ar eu bywyd.


Dywedwch ychydig wrthym am eich swydd?

Fi yw Swyddog Gwybodaeth a Chymorth i Deuluoedd Macmillan. Rwy’n rhoi cymorth emosiynol ac ymarferol i ofalwyr ym Mwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr.

Rwyf yn cyfarfod pobl yn eu cartrefi, neu yn y ganolfan gofalwyr, mewn ysbytai, neu hyd yn oed dros y ffôn. Er enghraifft, rwyf yn mynd allan i Uned Macmillan yn Y Bwthyn Newydd unwaith yr wythnos i godi ymwybyddiaeth, ac i gyfarfod â theuluoedd pobl sydd wedi eu heffeithio gan ganser i roi gwybodaeth a chymorth.

Mae llawer o ofalwyr heb arfer â rhywun yn gofyn, “Sut ydych chi?” Anaml y mae pobl yn gofyn amdanynt – mae fel arfer yn ymwneud â’r person y maent yn gofalu amdanynt.

Rwyf yno i helpu i gyfeirio pobl at gymorth arbenigol yn ymwneud â’r gyfraith, arian a budd-daliadau.

Pan fyddaf yn mynd i weld gofalwr, rwyf bob amser yn dechrau’r sgwrs trwy ddweud “Wel, nid wyf yn feddygol. Nid wyf wedi cael hyfforddiant mewn ysbyty ac maent yn dweud “Mae hynny’n braf.  Dydw i ddim eisiau gweld nyrs arall na meddyg ac ymgynghorydd arall!”

Rydych yn cynnig mwy na chymorth emosiynol a chyfeirio yn unig yn d’ydych? Dywedwch ychydig wrthym am y gweithgareddau sy’n cael eu trefnu a’r therapïau y gall pobl eu cael yn y ganolfan?

Mae gennym raglen eang o weithgareddau a chymorth i apelio at bob gallu a diddordeb.

Rydym yn cynnig nifer o weithgareddau cymdeithasol yn cynnwys teithiau dydd, te hufen, cwtsh llyfrau wythnosol, crefftau a lliwio i oedolion hyd yn oed!

Yn ddiweddar, cawsom benwythnos encil ioga yng Nghanolfan Ddarganfod Margam, gafodd dderbyniad gwych. Mae Gail Needham, ein hathrawes ioga ragorol, yn dod i mewn ac yn teilwra ei dosbarth i oed a gallu’r bobl sydd yma.  Nid ioga yn unig ydoedd, roedd ymwybyddiaeth ofalgar, cerdded a thechnegau anadlu hefyd i helpu pobl i leihau straen.

Mae cylchlythyr yn cael ei anfon at 3,000 o ofalwyr ym mwrdeistref Pen-y-bont ar Ogwr.  Ynddo ceir dyddiadur gyda gwerth pedwar mis o weithgareddau. Felly ym mis Awst, os ydych ar ein cronfa ddata, byddwch yn cael cylchlythyr Medi i Ragfyr.  Yn fras, mae’n dweud wrth ofalwyr beth sydd yn digwydd o ddydd Llun i ddydd Gwener yn y ganolfan.

Gallwch ddarllen y cylchlythyr yma

Mae gennym hefyd glinig traed bob penwythnos, ac mae therapïau holistaidd yn dod i’r ganolfan i gynnig triniaeth fel reiki ac adweitheg.

A yw pobl sydd wedi eu heffeithio gan ganser yn gallu cael rhai o’r rhain yn eu cartrefi eu hunain?

Ydyn, gall therapydd ddod gyda mi i ymweld â theuluoedd yn eu cartrefi os oes rhywun yn y gwely ac yn sâl iawn. Rydym yn cael cyllid i ddarparu’r gwasanaethau hyn felly bydd yn mynd allan ac yn gwneud Reiki ac adweitheg.

Mae yna ddyn y mae’n ei weld trwom ni sydd â thraed gwael iawn o ganlyniad i’w driniaeth cemotherapi. Mae’n rhoi therapi iddo yn ei gartref.  Mae’n wych!

A yw pobl yn llithro’n raddol i fod yn ofalwyr?

Weithiau mae dod yn ofalwr yn daith araf a graddol iawn iawn ac weithiau mae’n argyfwng ar unwaith! Rwy’n gweld gofalwyr o ddau begwn y sbectrwm.

Weithiau, y gofalwr sydd wedi cael diagnosis o ganser.  Ydych chi’n credu eu bod yn wynebu problemau penodol?

Ydw, gall y gofalwr fod wedi cael diagnosis o ganser – nid yw hynny’n sefyllfa anghyffredin. Heddiw, rwyf yn trefnu cyfarfod â menyw sy’n gofalu am ei gŵr sydd ag arwyddion cynnar o ddementia. Mae wedi bod yn gofalu amdano ers sawl blwyddyn ond mae wedi cael diagnosis o ganser y coluddyn ers hynny.  Mae gofalwyr yn gallu dioddef sawl math gwahanol o salwch hefyd – iselder er enghraifft.

A yw pobl weithiau’n gwrthod y label gofalwr?

Mae’n rhaid i chi fod yn ofalus iawn wrth gwrs pan fyddwch yn gofyn i bobl a ydynt yn gofalu am rywun.  Mae rhai pobl yn dweud “Na, hi yw fy ngwraig i, dyna fy ngwaith, fy nyletswydd felly wrth gwrs nad fi yw ei gofalwr.”

Mae’n rhaid i chi fod yn sensitif iawn am y label gofalwr.

Sut gall gofalwyr ym Mwrdeistref Pen-y-bont ar Ogwr gysylltu â chi?

Y ffordd orau o gysylltu yw ffonio Canolfan Gofalwyr Pen-y-bont ar Ogwr ar 01656 658 479 yn ystod oriau swyddfa.

Mae fy swydd yn un rhan-amser, a natur fy swydd yw fy mod allan cryn dipyn ond bydd rhywun yn cymryd neges a byddaf yn cysylltu â chi cyn gynted ag y gallaf.

Neu galwch heibio i ddweud helo. Ein cyfeiriad yw 87 Stryd y Parc. Pen-y-bont ar Ogwr, CF31 4AZ.

Diolch Paula am roi eich amser i ni!



Meet the Winners of the Macmillan Volunteering Awards in Wales

Lowri Parsons from Pontyclun, the Macmillan Merthyr Fundraising Committee and Audrey Gratton from Briton Ferry received awards at the Macmillan Volunteer Thank You Event at the National Botanic Gardens of Wales on Sunday 4 June.

The awards are given in recognition of supporters who demonstrate going above and beyond to contribute to Macmillan through activities such as fundraising and raising awareness.

We spoke to all three winners to find out more about their fantastic fundraising efforts and how they felt about winning the award.

Lowri, who lives in Pencoed, became a Macmillan supporter after her Grandad had been diagnosed with lung cancer and her Nana became a member of the Pontyclun and District Fundraising Group.

Lowri has taken part in lots of different events including dressing as the Macmillan mascot, Muggy, at a local fete, recruiting walkers to the Llantrisant Walk and organising her own coffee morning which raised £450.Lowri with her award in garden smaller res

On hearing that she had won the award, Lowri said: “I was very happy when I found out I’d won the award!

“Even if I hadn’t won, I’d still have been happy to have been chosen to take part.

“I started fundraising when my Nan started, and then my Mum and Stepdad joined in and I just wanted to help out.

“I really liked being Muggy, that was really fun and has been my favourite activity so far.”

The Merthyr Fundraising Committee won the Committee Award in recognition of teamwork, inspiring others, achieving outstanding fundraising success.

The committee hosts an entire calendar of diverse events and collections, including luncheons, quiz nights, coffee morning and agricultural shows.

In 2016, the group organised a fashion show with John Lewis which was supported by Jeff Banks and Only Men Aloud and attracted over 700 people.

To date, the committee have raised a staggering £765,356. Many members have had their own experiences of cancer and come together as a team to maximise fundraising and enable more people in the community to get involved and learn more about Macmillan.

The Merthyr Committee with award smaller res

On hearing the committee had won the award, Alison Lewis, Chair of the Committee, said: “We are so proud that this award has been given to the Merthyr Tydfil committee and would like to attribute it to the people of the area.

“It’s a very caring and generous community and people who haven’t got an awful lot always contribute.

“We try our best to involve different people in the community and if there’s any opportunity, we take it.”

Audrey Gratton was a founding member of the Briton Ferry and Neath Macmillan Fundraising Committee when it was formed 45 years ago and received the Sir Hugh Dundas Volunteer of the Year Award.

At 93 years, Audrey is as active and enthusiastic as ever and is always ready to volunteer at events and collections, including the monthly coffee mornings.

On hearing that she had won the award, Audrey said: “I was astounded when I found out I had won, I didn’t expect it.

“I lost my daughter at a young age to ovarian cancer and my father and grandmother also had cancer.

“We started the committee as close friends and found people in the community were very supportive, and it grew from there.”

whole room clapping smaller res

Well done to our winners and a big thank you to all our volunteers for your dedicated support and fantastic fundraising efforts.

Dyma Enillwyr Gwobrau Gwirfoddoli Macmillan yng Nghymru

Derbyniodd Lowri Parsons o Bontyclun, Pwyllgor Codi Arian Macmillan Merthyr ac Audrey Gratton o Lansawel wobrau yn Nigwyddiad Diolch i Wirfoddolwyr Macmillan yng Ngardd Fotaneg Genedlaethol Cymru ar ddydd Sul 4 Mehefin.

Mae’r gwobrau’n cydnabod cefnogwyr sydd yn mynd y tu hwnt i ddisgwyliadau i gyfrannu at Macmillan trwy weithgareddau fel codi arian a chynyddu ymwybyddiaeth.

Cawsom air gyda’r tri enillydd i ganfod mwy am eu hymdrechion codi arian gwych a sut roeddent yn teimlo am ennill y wobr.

Dechreuodd Lowri, sydd yn byw ym Mhencoed, gefnogi Macmillan ar ôl i’w Thad-cu gael diagnosis o ganser yr ysgyfaint a daeth ei Mam-gu yn aelod o Grŵp Codi Arian Pontyclun a’r Cyffiniau.

Mae Lowri wedi cymryd rhan mewn llawer o ddigwyddiadau gwahanol yn cynnwys gwisgo fel masgot Macmillan, Muggy, mewn ffair leol, recriwtio cerddwyr ar Daith Gerdded Llantrisant a threfnu ei bore coffi ei hun, a gododd £450.Lowri with her award in garden smaller res

Wrth glywed ei bod wedi ennill y wobr, dywedodd Lowri “Roeddwn yn hapus iawn o ganfod fy mod wedi ennill y wobr!

“Hyd yn oed pe na fyddwn wedi ennill, byddwn wedi bod yn hapus i fod wedi cael fy newis i gymryd rhan.

“Dechreuais godi arian pan wnaeth fy Mam-gu ddechrau, ac yna fe ymunodd fy Mam a’m Llys-dad ac roeddwn eisiau helpu.

“Roeddwn wrth fy modd fel Muggy, roedd hynny’n hwyl a dyna yw fy hoff weithgaredd hyd yn hyn.”

Enillodd Pwyllgor Codi Arian Merthyr y Wobr Gymunedol i gydnabod gwaith tîm, ysbrydoli eraill a llwyddiant codi arian rhagorol.

Mae’r pwyllgor yn cynnal calendr cyfan o ddigwyddiadau a chasgliadau amrywiol, yn cynnwys cinio, nosweithiau cwis, boreau coffi a sioeau amaethyddol.

Yn 2016, trefnodd y grŵp sioe ffasiynau gyda John Lewis a gefnogwyd gan Jeff Banks ac Only Men Aloud gan ddenu dros 700 o bobl.

Hyd yn hyn, mae’r pwyllgor wedi codi £765,356. Mae llawer o’r aelodau wedi cael profiadau personol o ganser ac wedi dod ynghyd fel tîm i godi cymaint o arian â phosibl a galluogi mwy o bobl yn y gymuned i gymryd rhan a dysgu mwy am Macmillan.

The Merthyr Committee with award smaller res

Wrth glywed bod y pwyllgor wedi ennill y wobr, dywedodd Alison Lewis, Cadeirydd y Pwyllgor: “Rydym yn falch iawn bod y wobr hon wedi cael ei rhoi i bwyllgor Merthyr Tudful a hoffem ei phriodoli i bobl yr ardal.

“Mae’n gymuned ofalgar a hael iawn ac mae pobl sydd heb lawer bob amser yn cyfrannu.

“Rydym yn ceisio cynnwys pobl wahanol yn y gymuned ac rydym yn achub ar unrhyw gyfle.”

Roedd Audrey Gratton yn un o sylfaenwyr Pwyllgor Codi Arian Macmillan Llansawel a Chastell-nedd pan gafodd ei ffurfio 45 mlynedd yn ôl a derbyniodd Gwobr Gwirfoddolwr y Flwyddyn Syr Hugh Dundas.

Yn 93 oed, mae Audrey mor egnïol a brwdfrydig ag erioed ac mae bob amser yn barod i wirfoddoli mewn digwyddiadau a chasgliadau, yn cynnwys y boreau coffi misol.

Wrth glywed ei bod wedi ennill y wobr, dywedodd Audrey: “Cefais fy synnu pan gefais wybod fy mod wedi ennill.  Roedd yn gwbl annisgwyl.

“Collais fy merch yn ifanc iawn i ganser yr ofari a chafodd fy nhad a’m mam-gu ganser hefyd.

whole room clapping smaller res

“Fe wnaethom ddechrau’r pwyllgor fel ffrindiau agos a chanfod bod pobl yn y gymuned yn gefnogol iawn, a thyfodd o hynny.”

Da iawn i’n henillwyr a diolch o galon i’n gwirfoddolwyr i gyd am eich cefnogaeth ymroddedig a’ch ymdrechion rhagorol yn codi arian.

Talking to someone like Bethan can help make money one less worry.

Bethan blog pic croppedThe money worries caused by cancer can be huge, and since 2010 Macmillan Wales has helped people affected by cancer to access over £75 million in financial support.

Bethan Davies, a Macmillan welfare benefits adviser, explains how we can help.


What are the main money worries caused by cancer?

For people diagnosed with cancer, and their families, the financial pressures caused by cancer can be really frightening – what if I can’t work during treatment? How am I going to afford such a massive change in my circumstances? How am I going to pay my rent or mortgage? How can I afford the costs caused by cancer like increased heating bills or travel expenses?

Being diagnosed with cancer isn’t something people plan or budget for, so our job is to offer people the financial information and expertise they need.

How can people who need support get in touch?

There are Macmillan benefits advisers like me based across Wales.

People affected by cancer can contact us directly, or they can be referred to us through a health practitioner such as their cancer nurse, consultant or GP.

My own patch is in Abertawe Bro Morgannwg University Health Board.

I provide benefits advice surgeries in the sarcoma and head-and-neck clinics at Morriston Hospital in Swansea, the Macmillan information pod in the radiotherapy department of Singleton Hospital and in Y Bwthyn Newydd at the Princess of Wales Hospital.

I also run a drop-in surgery every month in the Bridgend Carers Centre, which means I can offer welfare advice to cancer patients and their carers.

What kind of help and advice can you offer people with cancer?

Our service is free and confidential not only for people with cancer, but also their families.

We offer advice and information on benefits, tax credits, grants and loans to help people make informed choices on their finances and any benefits they may be entitled to.

Everyone who comes to us has different needs, and we can advise and assist with applications on a wide range of health-related welfare benefits.  We are whizzes at form filling.

People supported in 2016

We cover means tested income related benefits, as well as non-means tested benefits such as Personal Independence Payments and Attendance Allowance.

Quite often we help with housing costs – things like housing benefit, discretionary housing payments and advice on mortgage interest payments – so cancer patients and their families don’t have to worry about how to keep a roof over their heads.

We can apply for Macmillan grants, and other sources of funding to help with the additional costs of cancer like increased heating bills, petrol expenses and the extra clothing people find they need as their weight fluctuates during treatment.

Not everything is straight-forward, so we work closely with people for as long as they need, including appealing decisions and attending tribunals on their behalf to make sure they receive the benefits they are entitled to because of their illness.

We also advise people who may be looking after someone diagnosed with cancer, and who may have experienced reductions in their income because of their new and demanding responsibilities as a carer.

Our service is here for people of all ages and all personal situations.

Tell us about when you’ve made a difference?

It can be a tough and emotional job.  One of my clients was diagnosed with oesophageal cancer at just 40 years of age, and passed away within three months of being diagnosed.

It was not an easy situation, but I was able to set his benefit entitlement up promptly and advise a man, who had never claimed a benefit in his life, on what was available to him because of his illness.

He was gravely ill, and it was an obvious relief to him and a huge weight off his mind to know that at least some of his finances had been put in order.

Later, I also provided financial guidance and support to his wife and three young children, and helped them with their worries about how to pay the rent and ensure they did not lose their home.

There was no escaping the fact that this was a heart-breaking time for the family, but there was also a very real sense of relief that at least some of the pressure had been taken off by having their finances put in order.


What advice would you give to someone diagnosed with cancer?

Get financial advice at the earliest opportunity.  Money worries only get worse if nothing is done about them.

Lots of people tell me they had no idea about what finances were available, and because of that find themselves struggling with money worries at the same time they are trying to deal with the emotional and physical impacts of their treatment.

For many it can simply be that the form filling-in looks daunting when you may never have claimed a benefit in your life.

Whether you think you qualify or not, I would recommend that anyone affected by cancer gets in touch.

No matter what it is, whether you think it is big or small, we are on hand to help support, advise and signpost you in the right direction.

If you need financial support please visit where you can search for your local welfare benefits services, or call the Macmillan Support line on 0808 808 00 00.

Gall siarad â rhywun fel Bethan helpu i wneud arian yn un peth yn llai i boeni yn ei gylch.


Bethan blog pic cropped

Gall y pryderon ynghylch arian a achosir gan ganser fod yn enfawr, ac er 2010, mae Macmillan Cymru wedi helpu pobl sydd wedi eu heffeithio gan ganser i gael mynediad i dros £75 miliwn mewn cymorth ariannol.

Mae Bethan Davies, cynghorydd budd-daliadau lles Macmillan, yn esbonio sut gallwn helpu.

Beth yw’r prif bryderon am arian a achosir gan ganser?

I bobl sydd wedi cael diagnosis o ganser a’u teuluoedd, gall y pwysau ariannol a achosir gan ganser fod yn frawychus – beth os na allaf weithio yn ystod y driniaeth? Sut wyf yn mynd i fforddio newid mor sylweddol yn fy amgylchiadau? Sut wyf yn mynd i dalu fy rhent neu fy morgais? Sut gallaf fforddio’r costau a achosir gan ganser fel biliau gwresogi uwch neu gostau teithio?

Nid yw cael diagnosis o ganser yn rhywbeth y mae pobl yn cynllunio neu’n cyllidebu ar ei gyfer, felly ein gwaith ni yw rhoi’r wybodaeth ariannol a’r arbenigedd y mae pobl ei angen.

Sut gall pobl sydd angen cymorth gysylltu?

Mae cynghorwyr budd-daliadau Macmillan fel fi wedi eu lleoli ar hyd a lled Cymru.

Gall pobl sydd wedi eu heffeithio gan ganser gysylltu â ni yn uniongyrchol, neu gellir eu hatgyfeirio atom trwy ymarferydd iechyd fel eu nyrs ganser, eu hymgynghorydd neu eu meddyg teulu.

Fy ardal i yw Bwrdd Iechyd Prifysgol Abertawe Bro Morgannwg.

Rwy’n darparu meddygfeydd cyngor ar fudd-daliadau yn y clinigau sarcoma a’r pen a’r gwddf yn Ysbyty Treforys yn Abertawe, pod gwybodaeth Macmillan yn adran radiotherapi Ysbyty Singleton ac yn Y Bwthyn Newydd yn Ysbyty Tywysoges Cymru.

Rwyf hefyd yn cynnal meddygfa galw heibio bob mis yng Nghanolfan Gofalwyr Pen-y-bont ar Ogwr, sy’n golygu y gallaf roi cyngor lles i gleifion canser a’u gofalwyr.

Beth fath o gymorth a chyngor y gallwch ei gynnig i bobl â chanser?

Mae ein gwasanaeth am ddim ac yn gyfrinachol nid yn unig i bobl â chanser, ond i’w teuluoedd hefyd.

Rydym yn rhoi cyngor a gwybodaeth am fudd-daliadau, credydau treth, grantiau a benthyciadau i helpu pobl i wneud dewisiadau gwybodus am eu sefyllfa ariannol ac unrhyw fudd-daliadau y mae ganddynt hawl iddynt.

Mae gan bawb sydd yn dod atom anghenion gwahanol, a gallwn gynghori a chynorthwyo gyda cheisiadau ar ystod eang o fudd-daliadau lles yn ymwneud ag iechyd.  Rydym yn wych yn llenwi ffurflenni.

People supported in 2016 welsh

Rydym yn cynnwys budd-daliadau prawf modd yn ymwneud ag incwm, yn ogystal â budd-daliadau nad ydynt yn profi modd fel Taliadau Annibyniaeth Personol a Lwfans Gweini.

Rydym yn helpu gyda chostau tai yn aml – pethau fel budd-dal tai, taliadau tai yn ôl disgresiwn a chyngor ar daliadau llog morgais – fel nad oes rhaid i gleifion canser a’u teuluoedd orfod poeni sut i gadw to uwch eu pennau.

Gallwn wneud cais am grantiau Macmillan, a ffynonellau cyllid eraill i helpu gyda chostau ychwanegol canser fel biliau gwresogi uwch, costau petrol a’r dillad ychwanegol sydd eu hangen ar bobl wrth i’w pwysau newid yn ystod eu triniaeth.

Nid yw popeth mor syml, felly rydym yn gweithio’n agos gyda phobl am gyhyd ag y maent ein hangen, yn cynnwys apelio yn erbyn penderfyniadau a mynychu tribiwnlysoedd ar eu rhan er mwyn sicrhau eu bod yn cael y budd-daliadau y mae ganddynt hawl iddynt oherwydd eu salwch.

Rydym hefyd yn cynghori pobl a allai fod yn gofalu am rywun â chanser, ac a allai fod yn wynebu gostyngiadau yn eu hincwm yn sgil eu cyfrifoldebau newydd llethol fel gofalwr.

Mae ein gwasanaeth yma i bobl o bob oed a phob sefyllfa bersonol.

Dywedwch wrthym am adeg pan wnaethoch wahaniaeth?

Mae’n gallu bod yn waith anodd ac emosiynol.  Cafodd un o’m cleientiaid ddiagnosis o ganser yr oesoffagws yn 40 oed, a bu farw o fewn tri mis o gael y diagnosis.

Nid oedd yn sefyllfa hawdd, ond roeddwn yn gallu sefydlu ei hawl i fudd-daliadau ar unwaith a chynghori dyn oedd erioed wedi hawlio budd-dal yn ei fywyd, beth oedd ar gael iddo oherwydd ei salwch.

Roedd yn ddifrifol wael, ac roedd yn rhyddhad amlwg iddo ac yn bwysau mawr oddi ar ei ysgwyddau i wybod bod o leiaf rhywfaint o’i gyllid mewn trefn.

Yn ddiweddarach, rhoddais arweiniad a chymorth ariannol i’w wraig a’i thri phlentyn ifanc a’u helpu gyda’u pryderon ynghylch sut i dalu’r rhent a sicrhau nad oeddent yn colli eu cartref.

Nid oedd dianc rhag y ffaith fod hon yn adeg dorcalonnus i’r teulu, ond roedd hefyd teimlad o ryddhad gwirioneddol bod o leiaf rhywfaint o bwysau’n cael ei ryddhau trwy drefnu eu sefyllfa ariannol.Impact Welsh

Pa gyngor fyddech chi’n ei roi i rywun sydd yn cael diagnosis o ganser?

Cael cyngor ariannol cyn gynted â phosibl.  Mae pryderon am arian yn gwaethygu os nad oes unrhyw beth yn cael ei wneud am y sefyllfa.

Mae llawer o bobl yn dweud wrthyf nad oes ganddynt unrhyw syniad pa gyllid oedd ar gael, ac oherwydd hynny, roeddent yn wynebu pryderon am arian ar yr un pryd â cheisio ymdopi gydag effeithiau emosiynol a chorfforol eu triniaeth.

I lawer, llenwi ffurflenni sydd yn eu brawychu os nad ydych erioed wedi hawlio budd-daliadau.

P’un ai eich bod yn credu eich bod yn gymwys neu beidio, byddwn yn argymell bod unrhyw un sydd wedi eu heffeithio gan ganser yn cysylltu.

Waeth beth yw’r broblem, yn fach neu’n fawr, rydym wrth law i gefnogi, cynghori a’ch rhoi ar ben y ffordd.

Os oes angen cymorth ariannol arnoch, ewch i lle gallwch chwilio am eich gwasanaethau budd-daliadau lles lleol, neu ffonio Llinell Gymorth Macmillan ar 0808 808 00 00.